- Ana səhifə
- مجله ایلیاوب
- طراحی سایت
- Domen adı necə seçilir? Düzgün domen üçün 12 məsləhət
Domen adı necə seçilir? Düzgün domen üçün 12 məsləhət
Domen adınız illərlə biznesinizlə qalır və onu dəyişmək bahadır. Uzunluqdan telefon testinə, uzantıdan əmtəə nişanına qədər düzgün domen seçimi üçün 12 praktik məsləhət və qeydiyyatdan sonra görüləcək işlər.
Mündəricat
- Domen adı nədir və hansı hissələrdən ibarətdir?
- Domen adının seçimi niyə bu qədər vacibdir?
- Düzgün domen adı seçmək üçün 12 məsləhət
- 1. Qısa və sadə olsun
- 2. Azərbaycan hərflərini nəzərə alın
- 3. Rəqəm və defisdən qaçın
- 4. Açar söz siyahısı yox, brend yaradın
- 5. Auditoriyanıza uyğun uzantı seçin
- 6. Əmtəə nişanlarını yoxlayın
- 7. Sosial şəbəkə adları ilə uyğun olsun
- 8. İnkişaf üçün yer saxlayın
- 9. Arzuolunmaz mənaları yoxlayın
- 10. Oxşar variantları da qeydiyyatdan keçirin
- 11. Domenin keçmişini araşdırın
- 12. Gecikməyin
- Domendə açar söz SEO-ya kömək edirmi?
- İstədiyiniz domen tutulubsa nə etməli?
- Seçimdən sonra: domeni necə qeydiyyatdan keçirib hazırlamaq olar?
- Qısa yoxlama siyahısı
- Video: domen adı haqqında
- Tez-tez verilən suallar
- .com yoxsa .az daha yaxşıdır?
- Domenin müddəti bitsə nə olar?
- Domeni sonradan dəyişə bilərəmmi?
- Domeni neçə illik qeydiyyatdan keçirim?
- Premium domen almağa dəyərmi?
- Nəticə
Domen adınız müştərinin biznesinizlə bağlı gördüyü ilk şeylərdən biridir: vizit kartında, Instagram profilində, e-poçt imzasında və Google nəticələrində. Buna baxmayaraq, bir çox sahibkar domen adının seçilməsini son anaya saxlayır və tapdığı ilk boş adı qeydiyyatdan keçirir. Nəticədə ya defislərlə dolu uzun bir ad, ya da heç kimin düzgün yaza bilmədiyi bir domen alınır. Bir neçə ildən sonra domeni dəyişmək isə çətindir: yönləndirmələr, yeni e-poçt ünvanları, yenidən çap olunan materiallar və axtarışda itirilən mövqelər.
Bu bələdçidə domen adının hansı hissələrdən ibarət olduğunu, yaxşı domenin xüsusiyyətlərini, domendə açar sözün SEO-ya təsirini və istədiyiniz ad artıq tutulubsa nə etməli olduğunuzu izah edirik. Sonda qısa yoxlama siyahısı və tez-tez verilən suallar da var.
Domen adı nədir və hansı hissələrdən ibarətdir?
Domen adı saytınızın yadda qalan mətn ünvanıdır, məsələn ilyaweb.com. İnternetdə kompüterlər rəqəmsal IP ünvanları ilə əlaqə saxlayır, DNS (Domen Adları Sistemi) isə bu adı saytınızın yerləşdiyi serverin IP ünvanına çevirir. Sadə desək, domen ünvanınızdır, hostinq isə faylların həqiqətən saxlandığı evdir.
- İkinci səviyyəli domen (SLD): sizin seçdiyiniz, adətən brendinizin adı olan hissə, məsələn
ilyaweb. - Uzantı və ya yuxarı səviyyəli domen (TLD): son nöqtədən sonrakı hissə:
.com,.net,.az,.com.azvə ya.shopkimi yeni uzantılar.
www., shop. və ya blog. kimi prefikslər isə subdomendir və hostinq panelində pulsuz yaradılır. Bu ayarların harada olduğunu cPanel nədir? məqaləmizdə göstərmişik.

Əslində domeni həmişəlik satın almırsınız; qeydiyyatçı şirkət vasitəsilə adətən 1-10 illik istifadə hüququ alırsınız və onu vaxtında yeniləməlisiniz.
Domen adının seçimi niyə bu qədər vacibdir?
- Etibar: ziyarətçilər, xüsusən ödəniş edərkən, uzun, qəribə görünən ünvanlara və tanış olmayan uzantılara şübhə ilə yanaşır.
- Birbaşa trafik: yadda qalan ad məmnun müştərinin sizi Google-da axtarmaq əvəzinə birbaşa ünvan sətrinə yazmasına imkan verir.
- Korporativ e-poçt:
info@brendiniz.azkimi ünvanlar domen üzərində qurulur; domen nə qədər qısa olsa, telefonda demək bir o qədər asandır. - Dəyişmənin baha başa gəlməsi: yeni domen bütün səhifələr üçün 301 yönləndirmə, reklam və çap materiallarının yenilənməsi və müvəqqəti trafik itkisi deməkdir.
Düzgün domen adı seçmək üçün 12 məsləhət
1. Qısa və sadə olsun
Qısa adlar daha asan yazılır və daha az səhv edilir. Texniki baxımdan hər hissə 63 simvola qədər ola bilər, amma praktikada 6-15 simvol və bir-iki söz idealdır.
2. Azərbaycan hərflərini nəzərə alın
Ə, ç, ş, ğ, ı, ö, ü hərfləri domendə adətən e/a, c, s, g, i, o, u kimi yazılır. "Gül Çiçək" adı gulcicek olur, amma kimsə gulchichek yaza bilər, "ə" hərfi isə bəzən "e", bəzən "a" kimi yazılır. "Telefon testi" edin: adı üç nəfərə deyin və yazmalarını xahiş edin. Hamısı sizin kimi yazırsa, ad yaxşıdır; yoxsa ən geniş yayılmış yazılışı seçin və ya digər variantları da qeydiyyatdan keçirib əsas domenə yönləndirin.
3. Rəqəm və defisdən qaçın
en-yaxshi-magaza-24.az telefonda "en, defis, yaxşı, defis, mağaza, defis, iyirmi dörd" olur və dinləyən rəqəmi yoxsa sözü yazacağını bilmir. Bir defis yalnız iki söz onsuz oxunmursa məqbuldur.
4. Açar söz siyahısı yox, brend yaradın
ucuz-telefon-baki.com kimi dəqiq uyğun domenlər müvəqqəti sayt təəssüratı yaradır, Google isə uzun illərdir belə domenlərə xüsusi üstünlük vermir. Fərqli və brendə çevrilə bilən ad, lazım olsa qısa təsviri sözlə birlikdə, yadda qalır və qorunması asandır.
5. Auditoriyanıza uyğun uzantı seçin
.com dünyada ən tanınmış uzantıdır və beynəlxalq brendlər üçün hələ də ilk seçimdir. Müştəriləriniz Azərbaycandadırsa, .az və ya .com.az yerli etibar siqnalı verir. .shop, .online və ya .xyz kimi yeni uzantılar daha ucuzdur, amma adi istifadəçiyə az tanışdır.
6. Əmtəə nişanlarını yoxlayın
Seçdiyiniz adın başqa şirkətin qeydiyyatdan keçmiş əmtəə nişanı olmadığına əmin olun, əks halda mübahisə və domenin itirilməsi mümkündür. Google-da, sosial şəbəkələrdə, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin bazasında və beynəlxalq layihələr üçün WIPO Global Brand Database-də axtarış edin.
7. Sosial şəbəkə adları ilə uyğun olsun
Instagram, Facebook, LinkedIn və TikTok-dakı istifadəçi adınızın domenlə eyni olması sizi tapmağı asanlaşdırır və saxtakarlığı çətinləşdirir.
8. İnkişaf üçün yer saxlayın
bakiayaqqabi.az çanta satmağa və ya başqa şəhərdə filial açmağa başladığınız gün dar gələ bilər. Biznesiniz böyüdükcə də mənalı qalacaq ad seçin.
9. Arzuolunmaz mənaları yoxlayın
Sözlər boşluqsuz birləşəndə gülməli və ya xoşagəlməz yeni sözlər yarana bilər. Domeni kiçik hərflərlə yazıb yavaş oxuyun və hədəf dillərdəki mənasına baxın.
10. Oxşar variantları da qeydiyyatdan keçirin
Büdcə imkan verirsə, əsas alternativ uzantını və geniş yayılmış yazılış səhvlərini qeydiyyatdan keçirib əsas domenə yönləndirin. Bu, brendinizi qoruyur və səhv yazan ziyarətçiləri düzgün sayta gətirir.
11. Domenin keçmişini araşdırın
Əvvəllər istifadə olunmuş domenlərin spam tarixçəsi ola bilər. Adı Wayback Machine-də (archive.org) axtararaq əvvəllər orada nə olduğunu görün.
12. Gecikməyin
Yaxşı adlar tez tutulur. Bütün meyarlara cavab verən ad tapdıqda dərhal qeydiyyatdan keçirin; onun dəyəri ilə müqayisədə qiyməti çox azdır.

Domendə açar söz SEO-ya kömək edirmi?
Nəzərəçarpacaq dərəcədə yox. Domen adı yüzlərlə sıralama siqnalından yalnız biridir və onun çəkisi xeyli azalıb. Sıralamanı faydalı məzmun, sürət, istifadəçi təcrübəsi və keyfiyyətli keçidlər müəyyən edir. Güclü brend adı isə dolayı yolla kömək edir: insanlar onu xatırlayır, adı ilə axtarır və tanıdıqları nəticəyə daha çox klikləyir. Sayt sürətində isə domendən çox hostinq həlledicidir; Hostinq necə seçilir? Almadan əvvəl 10 meyar məqaləmizə baxın.
İstədiyiniz domen tutulubsa nə etməli?
- Başqa uzantı yoxlayın:
.comtutulub, amma.azboşdursa və bazarınız Azərbaycandırsa, yaxşı seçimdir. Digər versiyanın sahibinin birbaşa rəqibiniz olmadığına əmin olun. - Qısa söz əlavə edin: get, my, shop və ya sahənizi bildirən söz adətən boş olur.
- Bitmə tarixini izləyin: WHOIS sorğusu ilə domenin nə vaxt bitdiyini görün; bəzi domenlər yenilənmir və müddət bitəndən sonra boşalır.
- Sahibi ilə əlaqə saxlayın: istifadə olunmayan domenlər bəzən satılır; ödəniş və transfer üçün təhlükəsiz vasitəçi (escrow) istifadə edin.
- Adı yenidən düşünün: bəzən ən yaxşı həll bütün meyarlara cavab verən yeni addır.
Seçimdən sonra: domeni necə qeydiyyatdan keçirib hazırlamaq olar?
- Yeniləmə qiymətləri şəffaf olan etibarlı qeydiyyatçı seçin.
- Domeni öz adınıza və ya şirkətinizin adına qeydiyyatdan keçirin, veb dizaynerin və ya işdən gedə biləcək əməkdaşın adına yox.
- Avtomatik yeniləməni aktivləşdirin və ya bir neçə illik qeydiyyat edin.
- Nameserver ayarları ilə domeni hostinqə qoşun. Linux, yoxsa Windows qərar verə bilmirsinizsə, Linux hostinq, yoxsa Windows hostinq? məqaləmizi oxuyun.
- SSL və korporativ e-poçtu aktivləşdirin ki, saytınız ilk gündən HTTPS ilə açılsın.
Qısa yoxlama siyahısı
| Meyar | Özünüzə sual verin |
|---|---|
| Uzunluq | Təxminən 15 simvoldan qısadır və asan yazılır? |
| Yazılış | Eşidən adam düzgün yaza bilir? |
| Rəqəm və defis | Rəqəmsizdir və ən çox bir defis var? |
| Brend | Fərqlidir və bir məhsula və ya şəhərə bağlı deyil? |
| Uzantı | Bazarınıza (yerli/qlobal) uyğundur? |
| Hüquqi | Qeydiyyatlı əmtəə nişanı ilə toqquşmur? |
| Sahiblik | Öz adınıza qeydiyyatdan keçir? |
Video: domen adı haqqında
İzləməyi üstün tutursunuzsa, bu qısa videoda domen adı mövzusu izah olunur:
Tez-tez verilən suallar
.com yoxsa .az daha yaxşıdır?
Beynəlxalq hədəfləriniz varsa adətən .com; yalnız Azərbaycanda xidmət göstərirsinizsə .az ən azı onun qədər yaxşı seçimdir. Mümkünsə hər ikisini alıb birini digərinə yönləndirin.
Domenin müddəti bitsə nə olar?
Saytınız və e-poçtunuz işləməyi dayandırır. Adətən yeniləmə üçün müəyyən müddət verilir; o da keçsə domen boşalır və hər kəs onu qeydiyyatdan keçirə bilər.
Domeni sonradan dəyişə bilərəmmi?
Bəli, amma bütün köhnə URL-ləri 301 ilə yönləndirməli və Google Search Console-da ünvan dəyişikliyi alətindən istifadə etməlisiniz. Düzgün edilsə belə müvəqqəti trafik azalması gözlənilir.
Domeni neçə illik qeydiyyatdan keçirim?
Ada əminsinizsə, çoxillik qeydiyyat və ya avtomatik yeniləmə domenin unudulub itirilməsi riskini aradan qaldırır.
Premium domen almağa dəyərmi?
Yalnız ad brendinizin mərkəzindədirsə və qiyməti əsaslıdırsa. Çox vaxt aydın və boş olan ad daha yaxşı investisiyadır.
Nəticə
Yaxşı domen adı qısa, asan deyilən və yazılan, rəqəm və artıq defis olmayan, brendə çevrilə bilən və auditoriyaya uyğun uzantılı olmalı və öz adınıza qeydiyyatdan keçməlidir. Telefon testini edin, əmtəə nişanlarını və sosial şəbəkə adlarını yoxlayın, əsas variantları qoruyun. Bu gün sərf etdiyiniz bir neçə saat sabah domen dəyişməyin xərcindən sizi xilas edər.
Ad seçimi, qeydiyyat və ya domeninizi SSL və korporativ e-poçtla birlikdə sürətli və stabil hostinqə qoşmaq üçün köməyə ehtiyacınız var? IlyaWeb komandası saytınızın düzgün təməl üzərində işə düşməsi üçün hər şeyi hazırlaya bilər.
Əsas şəkil: noutbukda yazı yazmaq, foto Simon Hattinga Verschure (Unsplash), Wikimedia Commons, CC0; ünvan sətri IlyaWeb tərəfindən əlavə edilib.