پرش به محتوای اصلی
طراحی سایت

cPanel nədir? Hostinq panelindən istifadə üçün bələdçi

cPanel faylları, verilənlər bazalarını, e-poçtu, domenləri, SSL və ehtiyat nüsxələri əmr sətri olmadan idarə etməyə imkan verən brauzer əsaslı hostinq panelidir. Bu bələdçidə əsas bölmələri və gündəlik işləri öyrənin.

cPanel nədir? Hostinq panelindən istifadə üçün bələdçi
Mündəricat
  1. cPanel nədir? Sadə dillə
  2. cPanel-də nə etmək olar?
  3. cPanel-ə necə daxil olmaq olar?
  4. Özünüzün edə biləcəyiniz 6 gündəlik iş
  5. 1. Korporativ e-poçt yaratmaq
  6. 2. Pulsuz SSL-i aktivləşdirmək
  7. 3. Bir neçə kliklə WordPress quraşdırmaq
  8. 4. Ehtiyat nüsxə almaq və bərpa etmək
  9. 5. PHP versiyasını dəyişmək
  10. 6. Subdomen və ya ikinci sayt əlavə etmək
  11. cPanel-in üstünlükləri və məhdudiyyətləri
  12. cPanel, Plesk, yoxsa DirectAdmin?
  13. cPanel təhlükəsizlik siyahısı
  14. Tez-tez verilən suallar
  15. cPanel pulsuzdurmu?
  16. cPanel ilə WHM arasında fərq nədir?
  17. VPS serverə cPanel quraşdırmaq olarmı?
  18. cPanel şifrəmi unutmuşam, nə etməliyəm?
  19. cPanel SEO-ya təsir edirmi?
  20. Nəticə

Yeni hostinq aldıqda gələn xoş gəldin məktubunda adətən bir ünvan, istifadəçi adı, şifrə və bir cümlə olur: "cPanel-ə daxil olun." Bir çox sayt sahibi elə burada dayanır: cPanel nədir, nəyə lazımdır və səhv düyməyə bassam sayt sıradan çıxarmı? Bu bələdçidə cPanel-i sadə dillə izah edir, əsas bölmələrini göstərir və proqramçıya ehtiyac olmadan özünüzün edə biləcəyiniz gündəlik işləri addım-addım təsvir edirik.

cPanel nədir? Sadə dillə

cPanel hostinq idarəetmə panelidir: Linux serverlərə qurulan, brauzerdən işləyən və heç bir əmr yazmadan faylları, verilənlər bazalarını, e-poçt hesablarını, domenləri və təhlükəsizliyi idarə etməyə imkan verən qrafik interfeys. Hostinq hesabınızı kirayə mənzilə bənzətsək, cPanel həmin mənzilin elektrik qutusu və termostatıdır. Binanın naqillərini bilməyə ehtiyac yoxdur, hansı açarın nə etdiyini bilmək kifayətdir.

cPanel 1990-cı illərin sonundan mövcuddur və bu gün də paylaşılan hostinqdə ən çox istifadə olunan paneldir. Onunla yanaşı tez-tez WHM (Web Host Manager) adını eşidəcəksiniz. WHM hostinq şirkətinin və ya resellerin hesab yaratmaq və resurs bölmək üçün istifadə etdiyi server səviyyəli paneldir. cPanel isə ayrıca bir hostinq hesabının, yəni müştəri kimi sizin istifadə etdiyiniz paneldir.

cPanel-də nə etmək olar?

Adi bir saytın server tərəfində ehtiyac duyduğu demək olar ki, hər şey cPanel-dədir. İnterfeys bir neçə əsas bölmədən ibarətdir:

  • Fayllar (Files): File Manager ilə faylları yükləmək, redaktə etmək və arxivləşdirmək, FTP hesabları və ehtiyat nüsxə.
  • Verilənlər bazası (Databases): MySQL və ya MariaDB bazası və istifadəçisi yaratmaq, phpMyAdmin ilə cədvəlləri idarə etmək.
  • Domenlər (Domains): əlavə domen (addon domain), subdomen, yönləndirmə və DNS Zone Editor.
  • E-poçt (Email): öz domeninizlə poçt qutusu, yönləndirmə, avtomatik cavab, spam filtri və webmail.
  • Təhlükəsizlik (Security): SSL sertifikatları, IP bloklama, şifrəli qovluqlar, SSH açarları və iki mərhələli təsdiq.
  • Proqram təminatı (Software): PHP versiyasının seçimi və Softaculous kimi bir kliklə quraşdırma alətləri.
  • Statistika (Metrics): disk, trafik, CPU və RAM istifadəsi, xəta jurnalları və ziyarətçi hesabatları.
cPanel-də Domains və Databases bölmələri, MySQL Databases seçimi qeyd olunub
cPanel-də domenlər və verilənlər bazası bölmələri. Şəkil: xmodulo, Flickr, CC BY 2.0

cPanel-ə necə daxil olmaq olar?

Giriş məlumatları hostinq təhvil məktubunda və ya şirkətin müştəri kabinetində olur. Üç geniş yayılmış yol var:

  1. Domen vasitəsilə: brauzerdə domeniniz.az/cpanel və ya domeniniz.az:2083 yazın. Bu üsul yalnız domen hostinqə bağlandıqdan sonra işləyir.
  2. Server adı və ya IP vasitəsilə: DNS hələ yönləndirilməyibsə, server ünvanını 2083 portu ilə istifadə edin, məsələn https://server-adi:2083.
  3. Müştəri kabinetindən birbaşa: əksər şirkətlərdə şifrə daxil etmədən sizi cPanel-ə aparan "cPanel-ə giriş" düyməsi var.

2083 portu şifrələnmiş (HTTPS) bağlantıdır və həmişə ondan istifadə edin. 2082 portu şifrələnmir və parolunuzu açıq mətn kimi göndərir.

Özünüzün edə biləcəyiniz 6 gündəlik iş

1. Korporativ e-poçt yaratmaq

Email Accounts bölməsində Create düyməsini basın, info və ya sales kimi ad, güclü şifrə və kvota təyin edin. Məktubları webmail-də oxuya və ya IMAP və SMTP ilə telefona və Outlook-a əlavə edə bilərsiniz. Məktublarınızın spam qovluğuna düşməməsi üçün Email Deliverability bölməsində SPF və DKIM qeydlərini yoxlayın.

cPanel-dən açılan Roundcube webmail gələnlər qutusu
cPanel daxilində Roundcube webmail. Şəkil: VulcanSphere, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Əlaqəli video: Cpanel-də email hesabının yaradılması (Hostimul LLC) — Mənbə: YouTube

2. Pulsuz SSL-i aktivləşdirmək

Əksər hostinqlərdə AutoSSL və ya Let's Encrypt var: bu alət bütün domen və subdomenlər üçün pulsuz sertifikat verir və avtomatik yeniləyir. SSL/TLS Status bölməsində domeninizin yanında yaşıl kilid olduğuna əmin olun, yoxdursa Run AutoSSL düyməsini basın.

3. Bir neçə kliklə WordPress quraşdırmaq

Software bölməsində Softaculous və ya WordPress Toolkit-i açın, WordPress-i seçin, domeni və qovluğu göstərin, admin istifadəçi adını "admin"dən fərqli seçin. Baza və fayllar avtomatik yaradılır.

4. Ehtiyat nüsxə almaq və bərpa etmək

Backup və ya JetBackup aləti faylların, bazaların və poçt qutularının tam və ya qismən nüsxəsini yaradır. Böyük yeniləmədən və ya mövzu dəyişikliyindən əvvəl əl ilə nüsxə alın və ən azı bir nüsxəni hostinqdən kənarda saxlayın.

5. PHP versiyasını dəyişmək

MultiPHP Manager və ya Select PHP Version ilə hər domen üçün ayrıca PHP versiyası seçə bilərsiniz. Yeni versiyalar daha sürətli və təhlükəsizdir, amma əvvəlcə mövzu və plaginlərin uyğunluğunu test nüsxəsində yoxlayın.

6. Subdomen və ya ikinci sayt əlavə etmək

Domains bölməsindən shop.domeniniz.az kimi subdomen və ya öz kök qovluğu olan başqa sayt əlavə edin. Unutmayın ki, eyni hesabdakı bütün saytlar eyni resurslardan istifadə edir.

cPanel-in üstünlükləri və məhdudiyyətləri

cPanel-in populyarlığının səbəbləri aydındır: interfeysi tanışdır, hər mövzuda təlimat tapmaq olur və iki cPanel hostinqi arasında sayt köçürmək demək olar ki, problemsizdir. Təhlükəsizlik, ehtiyat nüsxə və quraşdırma alətləri ilk gündən hazırdır. Bununla belə bəzi məhdudiyyətlər də var:

  • Lisenziya xərci: cPanel 2019-cu ildən bəri hesab əsaslı qiymətlərini bir neçə dəfə artırıb və bu, hostinq qiymətlərində özünü göstərir.
  • Yalnız Linux: Windows Server-də işləmir; ASP.NET saytları adətən Plesk ilə idarə olunur.
  • Resurs istifadəsi: panel və onun xidmətləri serverin RAM və CPU-sunun bir hissəsini istifadə edir.
  • Məhdud giriş: paylaşılan hostinqdə root girişiniz olmur, bəzi server ayarları şirkətdə qalır.

cPanel, Plesk, yoxsa DirectAdmin?

MeyarcPanelPleskDirectAdmin
Yeni başlayanlar üçün rahatlıqÇox rahatRahatRahat, daha az menyu
Əməliyyat sistemiLinuxLinux və WindowsLinux
İmkanlar və əlavələrÇox genişÇox genişƏksər saytlar üçün kifayət
Serverə yükDaha çoxOrtaYüngül
Lisenziya xərciDaha yüksəkOrtaDaha aşağı

Kiçik və orta bizneslərin çoxu üçün paneldən daha vacib olan server keyfiyyəti, dəstək və ehtiyat nüsxədir. Şirkətləri müqayisə edirsinizsə, Hostinq necə seçilir? bələdçimizdəki 10 meyara baxın.

cPanel təhlükəsizlik siyahısı

  • Uzun və unikal şifrə istifadə edin və Security bölməsində iki mərhələli təsdiqi (2FA) aktivləşdirin.
  • Əsas cPanel şifrənizi dizayner və ya proqramçı ilə paylaşmayın; ayrıca FTP hesabı yaradın və iş bitəndə silin.
  • Həmişə 2083 portu üzərindən HTTPS ilə daxil olun və ortaq kompüterlərdə şifrəni yadda saxlamayın.
  • Son giriş məlumatlarını, FTP və e-poçt hesablarının siyahısını müntəzəm yoxlayın.
  • .htaccess və ya wp-config.php kimi faylları redaktə etməzdən əvvəl nüsxəsini götürün.

Tez-tez verilən suallar

cPanel pulsuzdurmu?

Xeyr. cPanel kommersiya proqramıdır və hostinq şirkətləri hər server üçün lisenziya ödəyir. cPanel hostinqi aldıqda lisenziya haqqı paketin qiymətinə daxildir.

cPanel ilə WHM arasında fərq nədir?

WHM bütün serveri və ya reseller hesabını idarə edir və bir neçə cPanel hesabı yaratmaq üçün istifadə olunur. cPanel isə bir hostinq hesabını, yəni saytınızın fayllarını, poçtunu və bazalarını idarə edir.

VPS serverə cPanel quraşdırmaq olarmı?

Bəli. AlmaLinux və ya Ubuntu kimi dəstəklənən Linux sistemi olan VPS və ya dedicated serverə lisenziya almaqla və ən azı 2 GB RAM ilə cPanel və WHM quraşdırmaq olar.

cPanel şifrəmi unutmuşam, nə etməliyəm?

Hostinq şirkətinin müştəri kabinetindən şifrəni sıfırlayın və ya dəstək xidmətinə yazın. cPanel giriş səhifəsindəki Reset Password linki də qeydiyyatdakı e-poçta bərpa linki göndərir.

cPanel SEO-ya təsir edirmi?

Birbaşa yox, amma burada idarə etdiyiniz SSL, PHP versiyası, keş, yönləndirmələr və sıxılma kimi ayarlar saytın sürətinə və təhlükəsizliyinə, deməli SEO-ya da təsir edir.

Nəticə

cPanel hostinq hesabınızın alət çantasıdır: fayllar, bazalar, e-poçt, domenlər, SSL və ehtiyat nüsxələr bir yerdə və əmr sətrinə ehtiyac olmadan. E-poçt yaratmaq, SSL-i aktivləşdirmək, nüsxə almaq və PHP versiyasını dəyişmək kimi əsas işləri öyrəndikdə saytın gündəlik işlərinin çoxunu özünüz görə bilərsiniz.

Bu işləri mütəxəssislərə həvalə etmək istəyirsinizsə, IlyaWeb komandası saytınıza uyğun cPanel hostinqi təklif edə, e-poçt, SSL və avtomatik ehtiyat nüsxəni qura və saytınızı kəsintisiz köçürə bilər.

Əsas şəkil: data mərkəzində server şkafları, Carl Lender, Wikimedia Commons, CC BY 2.0

مشاوره رایگان واتساپ