- Ana səhifə
- مجله ایلیاوب
- طراحی سایت
- Hostinq necə seçilir? Almadan əvvəl 10 meyar
Hostinq necə seçilir? Almadan əvvəl 10 meyar
Əvvəlcə saytınızın ehtiyacını müəyyənləşdirin, sonra paketləri 10 meyar üzrə müqayisə edin: real resurslar, NVMe disk, serverin yeri, uptime, ehtiyat nüsxə, təhlükəsizlik, dəstək və yeniləmə qiyməti.
Mündəricat
- Hostinq və domen arasında fərq nədir?
- Əvvəlcə saytınızın real ehtiyacını müəyyənləşdirin
- Hostinq növləri: hansı sizə uyğundur?
- Paylaşılan (shared) hostinq
- WordPress hostinq
- VPS və bulud hostinq
- Ayrılmış (dedicated) server
- Qısa müqayisə
- Hostinq seçərkən diqqət ediləcək 10 meyar
- 1. Reklam rəqəmləri yox, real resurslar
- 2. NVMe disk
- 3. Serverin yeri və cavab müddəti
- 4. Uptime və SLA
- 5. Bərpa edilə bilən ehtiyat nüsxələr
- 6. Təhlükəsizlik və pulsuz SSL
- 7. İdarəetmə paneli və proqram versiyaları
- 8. Dəstəyin keyfiyyəti
- 9. Yeniləmə qiyməti və gizli xərclər
- 10. Yüksəltmə və köçürmə imkanı
- 6 addımda hostinq almaq
- Hostinq seçərkən edilən ümumi səhvlər
- Tez-tez verilən suallar
- WordPress saytı üçün nə qədər disk sahəsi lazımdır?
- Ucuz hostinq kifayət edərmi?
- Paylaşılan hostinqdən VPS-ə nə vaxt keçməliyəm?
- Hostinq SEO-ya təsir edirmi?
- Hostinq şirkətini sonradan dəyişmək olarmı?
- Nəticə
Hostinq seçimi hər bir veb sayt üçün verilən ilk texniki qərardır və çox vaxt ən ucuz görünən, amma ən çox problem yaradan qərar da məhz budur. Zəif hostinq yavaş açılan səhifələr, xəbərsiz kəsintilər, spam qovluğuna düşən e-poçtlar və ən lazım olan anda cavab verməyən dəstək xidməti deməkdir. Bu bələdçidə hostinq necə seçilir sualını reklam xarakterli "ən yaxşı 10 şirkət" siyahılarına güvənmədən, addım-addım cavablandırırıq. Həmçinin hostinq almaq istəyən hər kəsin istənilən şirkətə tətbiq edə biləcəyi praktik yoxlama siyahısı təqdim edirik.
Hostinq və domen arasında fərq nədir?
Domen ziyarətçinin brauzerə yazdığı ünvandır, məsələn, sirketiniz.az və ya sirketiniz.com. Hostinq isə saytın fayllarının, məlumat bazasının və e-poçtlarının saxlandığı, sutkanın 24 saatı işlək qaldığı server sahəsidir. Hər ikisini eyni şirkətdən və ya fərqli şirkətlərdən ala bilərsiniz. Onlar bir-birinə nameserver və ya DNS qeydləri ilə bağlanır. Domenin həmişə öz şirkətinizin adına və öz e-poçt ünvanınıza qeydiyyatda olmasına diqqət edin ki, gələcəkdə hostinqi problemsiz dəyişə biləsiniz.
Əvvəlcə saytınızın real ehtiyacını müəyyənləşdirin
Ən çox edilən səhv əvvəlcə qiymət cədvəllərinə baxıb sonra sayt haqqında düşünməkdir. Ardıcıllığı tərsinə çevirin və paket seçməzdən əvvəl bu dörd suala cavab verin:
- Saytınız hansı növdədir? Korporativ tanıtım saytı, bloq, WooCommerce mağazası, onlayn növbə sistemi və ya xüsusi veb tətbiq resursları fərqli şəkildə istifadə edir.
- Hansı texnologiya ilə hazırlanıb? WordPress və PHP saytları Linux hostinqdə işləyir. ASP.NET saytları Windows hostinq tələb edir. Node.js və Python layihələri üçün adətən VPS lazımdır.
- Pik saatlarda neçə ziyarətçi gözləyirsiniz? Gündəlik ziyarət sayından daha vacibi kampaniya günlərində saytda eyni anda olan istifadəçilərin sayıdır.
- Auditoriyanız haradadır? Müştəriləriniz Azərbaycandadırsa, Bakıda yerləşən server cavab müddətini xeyli qısaldır. Türkiyə və ya Avropa auditoriyası üçün həmin regionlardakı data mərkəzləri daha uyğundur.
Hazır saytınız varsa, idarəetmə panelindən son üç ayın CPU, RAM, disk və trafik istifadəsi hesabatlarını götürün. Real rəqəmlər istənilən təxmindən daha dəqiqdir.
Hostinq növləri: hansı sizə uyğundur?
Paylaşılan (shared) hostinq
Yüzlərlə sayt bir serverin resurslarını bölüşür. Qənaətcildir və serverin idarə olunması hostinq şirkətinin üzərinə düşür. Korporativ saytlar, bloqlar və kiçik onlayn mağazalar üçün yaxşı başlanğıcdır.
WordPress hostinq
WordPress üçün xüsusi tənzimlənmiş paylaşılan hostinqdir: uyğun PHP versiyası, server səviyyəsində keş və çox vaxt test mühiti (staging). Saytınız WordPress üzərindədirsə, cüzi qiymət fərqi adətən özünü doğruldur.
VPS və bulud hostinq
Zəmanətli resurslar və tam root girişi əldə edirsiniz, istədiyiniz proqramı quraşdıra bilərsiniz. Lakin idarə olunan (managed) xidmət almasanız, serverin yenilənməsi və təhlükəsizliyi sizin məsuliyyətinizdədir. Bulud hostinq asan genişlənir, amma "bulud" sözü özü-özlüyündə sürət zəmanəti deyil.
Ayrılmış (dedicated) server
Tamamilə sizə məxsus fiziki serverdir. Yalnız yüksək və daimi yük, eləcə də onu idarə edəcək texniki komandanız olduqda mənalıdır.
Qısa müqayisə
| Hostinq növü | Kimlər üçün uyğundur | Serveri kim idarə edir | Xərc |
|---|---|---|---|
| Paylaşılan | Korporativ sayt, bloq, kiçik mağaza | Hostinq şirkəti | Aşağı |
| WordPress hostinq | WordPress və WooCommerce saytları | Hostinq şirkəti | Aşağı - orta |
| VPS / bulud | Yüklü mağazalar, xüsusi tətbiqlər | Siz və ya idarə olunan xidmət | Orta |
| Ayrılmış server | Yüksək və daimi yük | Siz | Yüksək |

Hostinq seçərkən diqqət ediləcək 10 meyar
1. Reklam rəqəmləri yox, real resurslar
"Limitsiz disk və trafik" ifadəsinin arxasında həmişə ədalətli istifadə qaydası dayanır. Paylaşılan hostinqdə real limitləri CPU payı, RAM, eyni anda işləyən proseslərin sayı (entry process) və faylların sayı (inode) müəyyən edir. Bu rəqəmləri almadan əvvəl yazılı şəkildə soruşun.
2. NVMe disk
NVMe disklər məlumat bazasında oxuma və yazma əməliyyatlarını adi SSD-lərdən bir neçə dəfə sürətli icra edir. Çox məhsullu, filtrli və axtarışı aktiv olan mağazalarda fərq dərhal hiss olunur.
3. Serverin yeri və cavab müddəti
Auditoriyanıza yaxın data mərkəzi seçin və mümkünsə CDN dəstəyi olan şirkətə üstünlük verin. Qərar verməzdən əvvəl test saytında serverin cavab müddətini (TTFB) ölçün.
4. Uptime və SLA
99,9% uptime belə ayda təxminən 43 dəqiqəlik kəsintiyə imkan verir. Açıq status səhifəsi və hədəfə çatılmadıqda hansı kompensasiyanın veriləcəyini izah edən SLA axtarın.
5. Bərpa edilə bilən ehtiyat nüsxələr
Ehtiyat nüsxələrin (backup) nə qədər tez-tez alındığını, neçə nüsxənin saxlandığını, ayrıca serverdə saxlanılıb-saxlanılmadığını və bərpanın ödənişli olub-olmadığını soruşun. Hostinqdən kənarda öz nüsxənizi də mütləq saxlayın.
6. Təhlükəsizlik və pulsuz SSL
Pulsuz SSL sertifikatı, veb tətbiq firewall-u, zərərli proqram skanı, hesabların izolyasiyası və DDoS qorunması artıq standart olmalıdır. Hostinq hesabınızda iki addımlı doğrulamanı aktiv edin.
7. İdarəetmə paneli və proqram versiyaları
cPanel, Plesk və DirectAdmin hamısı yaxşı işləyir. Əsas odur ki, PHP versiyasını özünüz dəyişə, korporativ e-poçt yarada, DNS qeydlərini idarə edə və ehtiyat nüsxə ala biləsiniz.
8. Dəstəyin keyfiyyəti
Ödəniş etməzdən əvvəl "Bu paketdə entry process və inode limiti nə qədərdir?" kimi texniki sualla müraciət edin. Azərbaycan dilində dəstəyin olması, cavabın sürəti və dəqiqliyi "24/7 dəstək" şüarından daha çox şey deyir.
9. Yeniləmə qiyməti və gizli xərclər
Bir çox şirkət ilk ili çox ucuz təklif edib, yeniləmədə qiyməti iki-üç dəfə artırır. Ödənişin manatla və ya valyuta ilə olduğunu da nəzərə alın. Üç illik ümumi xərci ayrılmış IP, bərpa, köçürmə və əlavə resurs haqları ilə birlikdə müqayisə edin.
10. Yüksəltmə və köçürmə imkanı
Saytınız böyüyəcək. Daha böyük paketə və ya VPS-ə kəsintisiz keçə biləcəyinizə və getmək istəsəniz tam ehtiyat nüsxənizi yükləyə biləcəyinizə əmin olun.
6 addımda hostinq almaq
- Ehtiyacı müəyyənləşdirin: sayt növü, texnologiya, eyni anda olan ziyarətçilər və auditoriyanın yeri.
- Hostinq növünü seçin: paylaşılan, WordPress, VPS və ya ayrılmış server.
- İki-üç şirkəti müqayisə edin: yalnız qiymətə görə yox, yuxarıdakı 10 meyara görə.
- Dəstəyi yoxlayın: texniki sual verin və cavab müddətini ölçün.
- Yüksəldilə bilən kiçik paketlə başlayın: hələ istifadə etməyəcəyiniz resurslara pul ödəməyin.
- İlk gün əsas tənzimləmələri edin: domenin nameserver-lərini yönləndirin, SSL-i aktiv edin, avtomatik ehtiyat nüsxəni işə salın və sürət testi edin.

Hostinq seçərkən edilən ümumi səhvlər
- Gündə yüzlərlə sifariş qəbul edən mağazanı ən ucuz paylaşılan paketə yerləşdirmək.
- WordPress saytı üçün Windows hostinq almaq və ya əksinə.
- Ədalətli istifadə şərtlərini oxumadan "limitsiz" sözünə inanmaq.
- Yalnız hostinq şirkətinin ehtiyat nüsxələrinə güvənmək.
- Domeni və hostinqi biznesin deyil, veb dizaynerin hesabına qeydiyyatdan keçirmək.
Tez-tez verilən suallar
WordPress saytı üçün nə qədər disk sahəsi lazımdır?
Korporativ WordPress saytlarının əksəriyyəti 2-5 GB ilə rahat işləyir. Çox məhsullu mağazalara 10 GB və ya daha çox lazım ola bilər. Ehtiyat nüsxələr və e-poçt üçün də yer saxlayın.
Ucuz hostinq kifayət edərmi?
Sadə tanıtım saytı üçün yaxşı idarə olunan qənaətcil paket kifayət edə bilər. Onlayn mağaza və müştəri cəlb edən saytlar üçün yavaşlıq və kəsintilər qənaət etdiyinizdən daha baha başa gəlir.
Paylaşılan hostinqdən VPS-ə nə vaxt keçməliyəm?
Tez-tez resurs limiti xətası alırsınızsa, sayt pik saatlarda yavaşlayırsa və ya paylaşılan hostinqin icazə vermədiyi proqrama ehtiyacınız varsa, keçid vaxtıdır.
Hostinq SEO-ya təsir edirmi?
Dolayı yolla bəli. Serverin cavab müddəti Core Web Vitals göstəricilərinə təsir edir, tez-tez baş verən kəsintilər isə Google-un saytı taramasına mane olur.
Hostinq şirkətini sonradan dəyişmək olarmı?
Bəli. Faylların və məlumat bazasının tam ehtiyat nüsxəsi və planlı DNS dəyişikliyi ilə sayt cəmi bir neçə dəqiqəlik kəsinti ilə köçürülə bilər.
Nəticə
Ən yaxşı hostinq ən bahalı və ya ən çox disk verən hostinq deyil. Saytınızın növünə, texnologiyasına və auditoriyanızın yerinə uyğun gələn, real limitlərini açıq yazan, bərpa edilə bilən ehtiyat nüsxə təqdim edən və problem olanda cavab verən hostinqdir. Yuxarıdakı 10 bəndlik siyahı ilə paketləri ədalətli şəkildə müqayisə edə bilərsiniz.
Saytınız üçün hansı paketin doğru olduğuna əmin deyilsiniz? IlyaWeb komandası veb saytlar hazırlayır və onlara texniki dəstək göstərir. Saytınızın ehtiyaclarını araşdırıb uyğun hostinq həllini təklif edə və köçürməni kəsintisiz həyata keçirə bilərik.
Əsas şəkil: The National Archives (UK) server otağı, Wikimedia Commons, CC BY 3.0